logotyp

Prezentujemy recenzję książki „Zrozumieć ACT. Terapia akceptacji i zaangażowania w praktyce”. Jest to pozycja z cyklu recenzji realizowanych przez nas we współpracy z Gdańskim Wydawnictwem Psychologicznym.
Książkę można znaleźć na stronie: https://www.gwp.pl/zrozumiec-act-terapia-akceptacji-i-zaangazowania-w-praktyce.html
Zapraszamy do lektury!

ACT (acceptance and commitment therapy) jest jedną z terapii trzeciej fali terapii poznawczo-behawioralnych. Trzecia fala obecna jest w Polsce od niedawna, o czym świadczy fakt, że książka „Zrozumieć ACT. Terapia akceptacji i zaangażowania w praktyce” została u nas wydana w 2018 roku, czyli 9 lat później niż oryginał. Przy dynamicznym rozwoju terapii trzeciej fali różnica ta wydaje się znacząca.
Książka „Zrozumieć ACT…” jest podręcznikiem do terapii akceptacji i zaangażowania. Trzeba zaznaczyć, że jest ona skierowana przede wszystkim do terapeutów. Autor podaje w niej praktyczne metody pracy z klientem i zwraca uwagę na często popełniane błędy. Na końcu części rozdziałów znajdują się prace domowe, które mają pomóc praktykom w stosowaniu metod ACT. Na lekturze z pewnością skorzystają również studenci i wszyscy inni zainteresowani teorią psychoterapii. Nie polecam jednak tej pozycji osobom, które myślą o skorzystaniu z terapii opartej o ACT. Autor często podkreśla, że w ACT – skrót ten czyta się jako całe słowo – chodzi właśnie o działanie. Zbyt duża wiedza o teorii terapii może nieść ryzyko intelektualizowania, a przez to unikania prawdziwego zagłębienia się w proces terapeutyczny.
W pierwszym rozdziale książki, zatytułowanym „ACT w pigułce” znajdziemy wprowadzenie do teorii terapii akceptacji i zaangażowania. Osoby, które po raz pierwszy mają do czynienia z tą metodą, mogą czuć się zagubione w zalewie skomplikowanych pojęć i połączeń między nimi. Autor tłumaczy, że ACT opiera się na tak zwanym „heksafleksie”, czyli sześciokącie, którego każdy wierzchołek jest jednym z sześciu procesów terapeutycznych:
• defuzja poznawcza – czyli „niezlewanie się” z własnymi myślami;
• akceptacja – czyli otwartość na wszystkie pojawiające się emocje;
• kontakt z chwilą obecną – czyli uważność, bycie „tu i teraz”;
• Ja jako kontekst – czyli poczucie własnej świadomości, do którego prowadzą praktyki uważności;
• wartości – czyli zidentyfikowanie tego, co jest naprawdę ważne;
• zaangażowane działanie – czyli planowanie działań w oparciu o wartości.
Celem, do którego mają prowadzić te procesy, jest osiągnięcie „elastyczności psychologicznej”.
Harris podaje wiele metafor i ćwiczeń, które mają ułatwiać pracę z klientem, ale jednocześnie pomagają czytelnikowi zrozumieć istotę poszczególnych procesów. Najważniejsze elementy autor powtarza wielokrotnie, co z jednej strony ułatwia przyswojenie wiedzy, ale z drugiej – bywa miejscami nużące. Czasem też odnosiłam wrażenie, że teoria ACT zaprezentowana w tej książce zmierza do przerostu formy nad treścią, a niektóre motywy można by wytłumaczyć w prostszy sposób, nie ubierając ich w specjalistyczne pojęcia. Zabrakło mi też większej liczby przykładów klinicznych z praktyki autora. W książce pojawiają się co prawda liczne transkrypcje z terapii, jednak są one tylko ilustracją do omawianej akurat teorii. Ja chciałabym dowiedzieć się więcej o tym, jak wygląda cały proces ACT na przykładzie konkretnych osób.
Te nieliczne zarzuty nie wpłynęły jednak na moje ogólne pozytywne wrażenie zarówno o książce, jak i o terapii. Metoda pracy w oparciu o ACT wydaje się być sensowna i obiecująca. Techniki związane z uważnością i zaangażowanym działaniem w oparciu o wartości mogą być niezwykle cennym uzupełnieniem klasycznej terapii poznawczo-behawioralnej. Terapie trzeciej fali intensywnie się rozwijają, a ich skuteczność potwierdzana jest licznymi badaniami, nie można więc przejść obok nich obojętnie.

Katarzyna Bajkowska

MIEJSCE TERAPII WIELORODZINNEJ W LECZENIU NASTOLATKÓW CHORUJĄCYCH NA ANOREKSJĘ PSYCHICZNĄ

Anoreksja psychiczna u nastolatków jest problemem powszechnie występującym na terenie Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych. Charakteryzuje się również najwyższymi wskaźnikami umieralności w porównaniu do innych zaburzeń psychicznych w tej populacji. Badacze Taurogiński i Tomasiewicz (2019) z Ambulatorium Terapii Rodzin Oddziału Klinicznego Psychiatrii Dorosłych, Dzieci i Młodzieży Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie dokonali opisu metody polegającej na terapii wielorodzinnej w leczeniu anoreksji psychicznej u nastolatków oraz przeglądu dotychczasowych badań.
Autorzy wskazują na fakt, że rodziny, w których występuje problem anoreksji u jednego z dzieci, charakteryzują się bardzo bliskimi więziami oraz tendencją do unikania konfliktów. Co więcej, każda z osób narażona jest na wysokie poczucie winy, stygmatyzację czy izolację. Terapie rodzinne, angażujące wszystkich członków najbliższej rodziny chorego, w wielu przypadkach pozwalają na rezygnację z jego hospitalizacji oraz zapewniają wsparcie psychiczne zarówno dzieciom, jak i rodzicom. Terapia wielorodzinna zakłada spotkania kilku rodzin dotkniętych problemem anoreksji psychicznej u jednego z dzieci. Pozwala ona uczestnikom, spojrzeć na swoją sytuację z innej perspektywy, zbudować poczucie solidarności i wzajemnego wsparcia. Zmniejszone zostaje również ryzyko izolacji i stygmatyzacji tych rodzin przez otoczenie.

Skuteczność tej metody została potwierdzona kilkukrotnie na przestrzeni ostatnich 30 lat przez zespoły z Drezna, Londynu czy Mediolanu. Raportowały one poprawę stanu pacjentów w zakresie masy ciała, nawyków żywieniowych, nastroju i samooceny oraz wzrost wiary we własne możliwości i obniżenie poczucia winy u rodziców tych pacjentów. Jak dotąd dokonano tylko jednego badania wieloośrodkowego z randomizacją, które wykazało, że terapia wielorodzinna jest równie skuteczna co terapia angażująca pojedyncze rodziny, a w niektórych aspektach dawała lepsze efekty (m.in.: satysfakcja pacjentów i ich bliskich, wyższe kategorie w skali Morgana-Russela oceniającej nasilenie objawów zaburzeń odżywiania). Kolejne badania wieloośrodkowe z randomizacją zaplanowane są we Francji na kilka następnych miesięcy, jednak już dziś terapeuci wiążą duże nadzieje z terapią wielorodzinną i wskazują potrzebę jej rozwoju i dalszych badań.

Taurogiński, B., Tomasiewicz, A. K. (2019). Miejsce terapii wielorodzinnej w leczeniu nastolatków chorujących na anoreksję psychiczną. Opis metody i dotychczasowych wyników badań. Psychoterapia 4, 191 (5–16)

DOI: 10.12740/PT/115139.

Aleksandra Alberska

Kim jesteś? – recenzja filmu Matthias i Maxime, reż. Xavier Dolan

Kim są tytułowi Matthias i Maxime? Kim jesteś Ty? Odpowiedź na pozornie najprostsze pytanie okazuje się trudniejsze niż myślimy. Ale czy musimy znać odpowiedź? Być może istotą ludzkiego życia jest poszukiwanie?

Trzydziestoletni (już!) Xavier Dolan powraca ze swoim świeżym obrazem. Tym razem kreśli portret trzydziestoletnich mężczyzn połączonych piękną przyjaźnią. Jesteśmy obserwatorami ich spotkań i słuchaczami ich rozmów. Reżyser fokusuje się na postaci Matthiasa – przywdziewającego krawat początkującego prawnika z perspektywą stabilizacji w karierze zawodowej oraz relacji małżeńskiej - oraz Maxime’a, wrażliwego mężczyzny, który postanawia opuścić Quebec i dotychczasowe życie, aby szukać swojej dalszej drogi w Australii. Przed jego wyjazdem grupa przyjaciół spędza beztroski czas nad jeziorem,
a wskutek przegranego zakładu Matthias i Maxime mają zagrać w sensualnej etiudzie filmowej. Zawarty w scenariuszu studenckiego filmu pocałunek prowokuje ożywienie uczuć pomiędzy bohaterami oraz pozwoli bohaterom na odkrywanie istoty swojej tożsamości.

Dolan rysuje portret psychologiczny mężczyzn na skraju dojrzałości i zwraca uwagę na to, że pozorna stabilizacja czy realizowanie mitu dorosłego życia nie oznacza tego, że jesteśmy w pełni świadomi tego, kim jesteśmy. Poznawanie siebie okazuje się trwać przez całe życie - nieustannie eksplorujemy i kształtujemy swoją tożsamość. Odkrywamy pokłady uczuć, z których nie zdawaliśmy sobie sprawy, swoją orientację seksualną oraz to, czego potrzebujemy i pożądamy. Szukamy samoakceptacji i znajdujemy swoje miejsce w społeczeństwie, grupie przyjaciół, związku. Staramy się zdefiniować lub redefiniujemy na swój sposób pojęcia seksualności, męskości, kobiecości, miłości. Te wymiary ludzkiej egzystencji i otchłanie psychiki obserwujemy na przykładzie historii Matta i Maxa.

Jako widzowie możemy nie tylko obserwować, ale uczestniczyć w spotkaniach grupy przyjaciół dzięki subtelnej narracji, niewymuszonym kadrom i prawdziwie żywym dialogom prowadzonym chociażby w kuchni. Dolan tworzy prawdziwie intymną atmosferę, wpuszcza nas do prywatnego świata bohaterów. Film traktuje o „kumpelstwie” i braterstwie oraz o tym, jak ważne są relacje międzyludzkie oparte na szczerości, trosce, otwartości. Dolan przypomina nam o wartości przyjaźni, która daje niezbędne człowiekowi poczucie bezpieczeństwa i akceptacji. Filmowa historia ukazuje również, że relacje międzyludzkie są płynne i niemal niedefiniowalne. Przecież Matt i Max przyjaźnią się od dzieciństwa, jednak nieoczekiwanie ich relacja zmienia swój charakter, mimo że żaden z nich nie przewidziałby takiej sytuacji.

Obserwując zachowania Matta i Maxa zdajemy sobie również sprawę z tego, jak różne mogą być sposoby radzenia sobie z emocjami, których nie znamy, nie rozumiemy lub których się boimy. Matthias próbuje zdystansować się od pewnych uczuć, unika ich, czasem wypływają one z niego w agresywnej formie. Psychika okazuje się mieć wyjątkowe mechanizmy obronne i autorskie sposoby, aby ochronić przed nieznośnym cierpieniem czy uniknąć konfrontacji z tym, co dotychczas niepoznane.

Poznając historię bohaterów mamy okazję do obserwacji nie tylko relacji grupy przyjaciół czy Matthiasa i Maxime’a, ale również Maxa ze swoją uzależnioną od narkotyków matką. Jesteśmy świadkami sytuacji w ich domu, pośrednio wnioskujemy o wpływie relacji na życie Maxime’a, dla którego przestrzeń bezpieczeństwa stanowił krąg przyjaciół. Zastanawiamy się nad tym, z czym Max walczy w swojej głowie i metaforycznym znaczeniem znamienia, który przypomina spływającą po jego poliku krwawą łzę.

Ochrzczony tytułem „cudownego dziecka kina” Xavier Dolan podarowuje nam prezent – owinięte w pastelowy papier pudełko wypełnione mnóstwem emocji. Widz powoli rozpakowuje pakunek i czuje ciepło, nostalgię, radość, smutek, komfort, dyskomfort, tęsknotę za czymś co było i tym, co jeszcze nie minęło. Dolan podarowuje widzowi możliwość przeżycia wielu skrajnych emocji. Tę mieszankę opakowuje w subtelną narrację, naturalnie nieuporządkowaną i niedążącą do perfekcji. „Matthias i Maxime” to nie film idealny, ale jego „usterki” wydają się tak naturalne jak te, którymi jest naznaczone nasze codzienne życie. Dolan rozpieszcza nas metaforami, elipsami, charakterystyczną oprawą muzyczną, stonowanymi kolorami, a zarazem opowiada historię uniwersalną, która porusza pokłady empatii i wrażliwości w widzu. Poczujcie bicie serca w piersi podczas seansu i dajcie sobie przypomnieć, że – tak jak słyszymy w zwiastunie - „przed Tobą całe życie”. Pozwólcie sobie na przeżywanie i poszukiwanie wraz z Dolanem.

Klaudia Szwajcer

źródło zdjęcia: gutekfilm.pl

SKN "Dialog" serdecznie zaprasza na spotkanie "Łamiemy tematy tabu - edukacja seksualna", organizowane w ramach cyklu "W związku z rodziną".

Wydarzenie odbędzie się 29.02.2020 (sobota) o godzinie 19:30 na Wydziale Psychologii UW, ul. Stawki 5/7, sala 408.

Naszym gościem i ekspertem będzie Dominik Haak - psycholog, seksuolog w trakcie certyfikacji, kształcący się również na psychoterapeutę. Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Psychologicznego i Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego. Działa w Fundacji Q, Sex Work Polska i Fundacji Refform, współtworzył też inicjatywę Sex Ed Poznań i wspierał projekt Disorder? No problem. Prowadzi poradnictwo psychologiczne i seksuologiczne, oraz konsultacje indywidualne i dla par. Specjalizuje się w pomocy osobom zmagających się z niedogodnościami dotyczącymi tematyki orientacji seksualnej. Regularnie występuje na konferencjach, gdzie prowadzi wykłady, sam też organizuje warsztaty i szkolenia. Pisze także artykuły naukowe.

Spotkanie jest darmowe, ale obowiązują zapisy przez formularz:
https://drive.google.com/open?id=1xnbBGndvJqBE66KPf7biPu7rGV6t-ElgJ1tNS1_TNwo

Zachęcamy także do dołączenia do wydarzenia na Facebooku: https://www.facebook.com/events/592199741602707/

DKF Psycho mUWi ma przyjemność zaprosić Państwa na specjalny pokaz „Historii małżeńskiej” w reżyserii Noah Baumbacha!

Kiedy? 9 stycznia 2020 roku (czwartek)
Gdzie? Kino Muranów

„Historia małżeńska” to wnikliwy i pełen empatii obraz rozpadającego się małżeństwa i wspierającej się rodziny.

Został uznany za jeden z najlepszych filmów roku 2019 przez American Film Institute, The National Board of Review of Motion Pictures i magazyn „Time”. Doceniono go również podczas 77. ceremonii wręczenia Złotych Globów, na której został nominowany do nagrody w sześciu głównych kategoriach, w tym w kategorii „Najlepszy film dramatyczny".

Zwiastun filmu: https://www.youtube.com/watch?v=If9ziaw8U-s

Naszym gościem będzie dr hab. Anna Cierpka, wykładowca na Wydziale Psychologii UW, psychoterapeutka w Centrum Pomocy Profesjonalnej, która w swojej praktyce psychologicznej wykorzystuje założenia terapii systemowej i techniki terapii narracyjnej oraz opiekun Studenckie Koło Naukowe Psychoterapii "Dialog". Jej doświadczenie obejmuje rozwiązywanie problemów dotyczących relacji w parze i w rodzinie.

Przed pokazem porozmawiamy z dr hab. Anną Cierpką o owych problemach i ich rozwiązywaniu od strony profesjonalnej. Po pokazie natomiast zapraszamy Państwa na dyskusję z udziałem naszego gościa i podzielenie się refleksjami na temat filmu.

Bilety można zakupić w kasie kina lub też na stronie.

*Dyskusyjny Klub Filmowy “Psycho mUWi” to projekt realizowany przez Studenckie Koło Naukowe Psychoterapii "Dialog", działające na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Zapraszamy do śledzenia nas na stronie https://www.facebook.com/dkfpsychomuwi/?eid=ARCmL9__0WpywOepME0jS5xxBhKM1qb3JbyvUAVPez04d-iquuiewOoQ94aVSCWnFfBDLfOodmlT7zkn

Studenckie Koło Naukowe Psychoterapii DIALOG
Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego
ul. Stawki 5/7, 00-183 Warszawa
logotyp