logotyp

OKSYTOCYNA W LECZENIU I ZAPOBIEGANIU PTSD

Udział oksytocyny w mechanizmie regulacji stresu jest dość dobrze znany: po pierwsze hormon szczęścia pośredniczy przy wydzielaniu kortyzolu w stresogennych sytuacjach; po drugie oksytocyna jest antagonistą dla wielu obszarów zaangażowanych w przeżywanie stresu. Najnowsze badania wskazują też na zaangażowanie tego neuroprzekaźnika w proces regulacji wydzielania neurotroficznego czynnika pochodzenia mózgowego, odpowiedzialnego za wzrost neuronów i powstawanie pomiędzy nimi nowych połączeń.
Ze względu na to ostatnie odkrycie, pojawiły się hipotezy o możliwym użyciu zastrzyków z oksytocyny w celu poprawienia stanu pacjentów chorych na PTSD. Podwyższony poziom oksytocyny powinien zmniejszać stres i ułatwić przeżywanie doświadczeń wymagających budowania nowych połączeń w mózgu.
Badacze z uniwersytetu w Rzymie przeprowadzili metaanalizę sześciu randomizowanych kontrolowanych badań klinicznych, uwzględniających podawanie oksytocyny osobom chorym lub zagrożonym PTSD. Wyniki nie są jednoznaczne: niektóre z analizowanych badań nie pokazały żadnych różnic w poziomie stresu i lęku; inne natomiast wykazały znaczne polepszenie wyników grupy badanej narzędziem Responses to Script Driven Imagery Scale (RSDI), używanym w diagnozie PTSD. Poprawę wyników grupy badanej uzyskano również w tych eksperymentach, które brały pod uwagę nerwowość i lęk raportowane przez badanych a nie mierzone testami.
Druga bateria analizowanych badań dotyczyła skutków dłuższego podawania oksytocyny - co najmniej przez osiem dni. U badanych poddanych takiej terapii zaobserwowano z jednej strony znacząco słabsze objawy stresu pourazowego, ale z drugiej doświadczyli szeregu skutków ubocznych, m. in. problemów laryngologicznych czy bólów głowy.
Przedstawione wyniki wspierają hipotezę o wpływie poziomu oksytocyny na objawy PTSD, jednak nie wskazują jednoznacznie jaki jest mechanizm oddziaływania tego neuroprzekaźnika na symptomy choroby, ani w jaki sposób mogłoby przebiegać leczenie.

Di Lorenzo G, Longo L, Jannini TB, et al. (2020). Oxytocin in the prevention and the treatment of post-traumatic stress disorder: a systematic review of randomized controlled trials. Journal of Psychopathology 26, 107-118.

DOI: 10.36148/2284-0249-370

Henryk Skrzyński

Studenckie Koło Naukowe Psychoterapii DIALOG
Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego
ul. Stawki 5/7, 00-183 Warszawa
logotyp