logotyp

POZYTYWNE SCHEMATY W TERAPII SCHEMATÓW OSÓB W OKRESIE PÓŹNEJ DOROSŁOŚCI

Terapia schematów (schema therapy, ST) to podejście o udowodnionej skuteczności w leczeniu zaburzeń osobowości oraz innych złożonych zaburzeń, którego podstawę konceptualizacji stanowią wczesne nieadaptacyjne schematy (early maladaptive schemas, EMS), rozumiane jako ogólne wzorce składające się z emocji, wspomnień i przekonań oraz dotyczące relacji osoby z innymi, wykształcone w dzieciństwie i utrwalane przez całe życie. W miarę rozwoju koncepcji, wprowadzono pojęcie wczesnych adaptacyjnych schematów (early adaptive schemas, EAS), definiowanych w analogiczny do EMS sposób, jednak stanowiących przeciwwagę, odpowiadając za kształtowanie pozytywnych – zamiast negatywnych – wzorców i przekonań.
Videler i in. (2020) postawili hipotezę, że praca z wczesnymi adaptacyjnymi schematami może istotnie przyczyniać się do efektywności terapii w grupie pacjentów z zaburzeniami osobowości w okresie późnej dorosłości. Dokonano przeglądu literatury oraz analizy studium przypadku, które pozwoliły na sformułowanie wstępnych wniosków, popierających hipotezę.
Okazało się, iż kierowanie uwagi na EAS w terapii schematów osób w okresie późnej dorosłości może prowadzić do wzmacniania Trybu Zdrowego Dorosłego (a więc do oddziaływania kluczowego dla pracy w terapii schematów, oznaczającego wspieranie pożądanych postaw i zasobów radzenia sobie pacjenta). Wśród możliwych rezultatów wymienia się także: ułatwione wprowadzanie technik doświadczeniowych, takich jak praca wyobrażeniowa, wzmacnianie relacji terapeutycznej oraz pomoc w zmianie negatywnych przekonań pacjenta.
Powyższe wnioski dają podstawy do dalszych badań, spośród których jako najważniejszą kwestię autorzy wskazują walidację Kwestionariusza Pozytywnych Schematów Younga dla osób w okresie późnej dorosłości (Young Positive Schema Questionnaire, YPSQ).

Videler, A. C., van Royen, R. J., Legra, M. J., Ouwens, M. A. (2020). Positive schemas in schema therapy with older adults: clinical implications and research suggestions. Behavioural and Cognitive Psychotherapy, 1-11.
DOI: 10.1017/S1352465820000077.

Zuzanna Jopkiewicz

Studenckie Koło Naukowe Psychoterapii DIALOG
Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego
ul. Stawki 5/7, 00-183 Warszawa
logotyp