logotyp

Przeciwieństwa się przyciągają

Recenzja książki Sylvie Naar i Stevena A. Safren „Dialog motywujący i terapia poznawczo-behawioralna”.

Dwóch psychologów pokazuje nowe podejście do terapii poznawczo-behawioralnej. W TPB terapeuta przekazuje pacjentowi swoją wiedzę, pomaga nabyć potrzebne umiejętności i kompetencje. Występuje w roli eksperta, kogoś wyżej postawionego od pacjenta. Dialog motywacyjny jest natomiast rodzajem partnerstwa. Tutaj pacjentowi wszelkie zasoby nie są „dawane”, lecz „wydobywane” z niego. Psycholog wciela się w towarzysza podróży, kibica, zwierciadło, w którym pacjent może spojrzeć na siebie z odmiennej perspektywy i dostrzec to, czego do tej pory nie widział. TPB i DM wydają się więc być zupełnie przeciwnymi koncepcjami, a jednak istnieje możliwość połączenia ich, opisana szczegółowo w niniejszej pozycji.

Sylvie Naar jest wykładowcą i dyrektorem sekcji nauk o zachowaniu na Wayne State University. Stworzyła wiele publikacji dotyczących badań nad wykorzystaniem DM i DM-TPB w pracy nad kształtowaniem postaw prozdrowotnych. Steven A. Safren wykłada psychologię na University of Miami. W swoich badaniach skupia się na interwencjach behawioralnych związanych z kwestiami zdrowotnymi i ADHD u dorosłych.

Książka ma dziewięć rozdziałów, obszerną bibliografię oraz indeks pojęć. Skierowana jest do terapeutów zainteresowanych DM oraz TPB, a szczególnie do tych, pragnących połączyć w swojej pracy oba te nurty.

W pierwszym rozdziale autorzy szeroko opisują koncepcję DM-TPB. Ukazują mocne i słabe strony obu podejść oraz sposób wykorzystania ich z jak największą korzyścią dla pacjenta. Przytoczone są przykłady badań, które pomogły ukształtować terapię DM-TPB. Jej działanie parte jest na wykorzystaniu technik z TPB służących do zmiany nawyków i przekonań z zastosowaniem DM, by wzbudzić w pacjencie wewnętrzną motywację do pracy na terapii.

Rozdział drugi zawiera wiele praktycznych porad związanych z językiem stosowanym podczas terapii, szczególnie przy pierwszym spotkaniu, kolejny zaś pomaga ustalić plan terapii. Samoobserwacja jest kluczowym elementem TPB i tak jest również w DM-TPB. Cały czwarty rozdział poświęcony jest temu zagadnieniu, zawiera również przykładowe karty samoobserwacji dla pacjenta.

Kolejne rozdziały podejmują tematy związane z treścią terapii – umiejętności poznawcze (rozdział 5.) oraz kompetencje behawioralne i regulacja emocji (rozdział 6.). Oprócz wiedzy, którą terapeuta powinien podzielić się z pacjentem, zawierają również opisy ćwiczeń pomagających pacjentowi nabyć odpowiednie umiejętności.

Rozdział siódmy odwołuje się do DM i jego roli w DM-TPB. Zawiera cenne porady dotyczące wzmacniania i motywowania pacjenta do aktywnego i regularnego udziału w terapii. Istotne informacje są również w rozdziale ósmym, gdyż dotyczą utrzymania efektów terapii w życiu pacjenta. Ostatni rozdział pokazuje, jak korzystać z niniejszej pozycji jako podręcznika do terapii integrującej.

Autorzy wyczerpująco opisali koncepcję DM-TPB używając jednocześnie przystępnego języka. Książka zawiera wiele konkretnych ćwiczeń do przeprowadzenia z pacjentem, a także kilka dla samego terapeuty, by lepiej przygotować go do przeprowadzenia terapii. Materiały te przygotowane są do skserowania i wykorzystania w pracy. W każdym rozdziale autorzy przedstawiają również opisy przypadków, także w formie dialogów wziętych prosto z ich zawodowego doświadczenia. Dzięki temu czytelnik może „zobaczyć” stosowanie w praktyce różnych technik. Chociaż książka skierowana jest do terapeutów zainteresowanych konkretnym rodzajem terapii, wydaje się być również bardzo dobrą pozycją dla początkujących psychologów, poszukujących dopiero swojej drogi w zawodzie.

Karolina Rybak

Studenckie Koło Naukowe Psychoterapii DIALOG
Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego
ul. Stawki 5/7, 00-183 Warszawa
logotyp