logotyp

Prezentujemy recenzję książki „Zrozumieć ACT. Terapia akceptacji i zaangażowania w praktyce”. Jest to pozycja z cyklu recenzji realizowanych przez nas we współpracy z Gdańskim Wydawnictwem Psychologicznym.
Książkę można znaleźć na stronie: https://www.gwp.pl/zrozumiec-act-terapia-akceptacji-i-zaangazowania-w-praktyce.html
Zapraszamy do lektury!

ACT (acceptance and commitment therapy) jest jedną z terapii trzeciej fali terapii poznawczo-behawioralnych. Trzecia fala obecna jest w Polsce od niedawna, o czym świadczy fakt, że książka „Zrozumieć ACT. Terapia akceptacji i zaangażowania w praktyce” została u nas wydana w 2018 roku, czyli 9 lat później niż oryginał. Przy dynamicznym rozwoju terapii trzeciej fali różnica ta wydaje się znacząca.
Książka „Zrozumieć ACT…” jest podręcznikiem do terapii akceptacji i zaangażowania. Trzeba zaznaczyć, że jest ona skierowana przede wszystkim do terapeutów. Autor podaje w niej praktyczne metody pracy z klientem i zwraca uwagę na często popełniane błędy. Na końcu części rozdziałów znajdują się prace domowe, które mają pomóc praktykom w stosowaniu metod ACT. Na lekturze z pewnością skorzystają również studenci i wszyscy inni zainteresowani teorią psychoterapii. Nie polecam jednak tej pozycji osobom, które myślą o skorzystaniu z terapii opartej o ACT. Autor często podkreśla, że w ACT – skrót ten czyta się jako całe słowo – chodzi właśnie o działanie. Zbyt duża wiedza o teorii terapii może nieść ryzyko intelektualizowania, a przez to unikania prawdziwego zagłębienia się w proces terapeutyczny.
W pierwszym rozdziale książki, zatytułowanym „ACT w pigułce” znajdziemy wprowadzenie do teorii terapii akceptacji i zaangażowania. Osoby, które po raz pierwszy mają do czynienia z tą metodą, mogą czuć się zagubione w zalewie skomplikowanych pojęć i połączeń między nimi. Autor tłumaczy, że ACT opiera się na tak zwanym „heksafleksie”, czyli sześciokącie, którego każdy wierzchołek jest jednym z sześciu procesów terapeutycznych:
• defuzja poznawcza – czyli „niezlewanie się” z własnymi myślami;
• akceptacja – czyli otwartość na wszystkie pojawiające się emocje;
• kontakt z chwilą obecną – czyli uważność, bycie „tu i teraz”;
• Ja jako kontekst – czyli poczucie własnej świadomości, do którego prowadzą praktyki uważności;
• wartości – czyli zidentyfikowanie tego, co jest naprawdę ważne;
• zaangażowane działanie – czyli planowanie działań w oparciu o wartości.
Celem, do którego mają prowadzić te procesy, jest osiągnięcie „elastyczności psychologicznej”.
Harris podaje wiele metafor i ćwiczeń, które mają ułatwiać pracę z klientem, ale jednocześnie pomagają czytelnikowi zrozumieć istotę poszczególnych procesów. Najważniejsze elementy autor powtarza wielokrotnie, co z jednej strony ułatwia przyswojenie wiedzy, ale z drugiej – bywa miejscami nużące. Czasem też odnosiłam wrażenie, że teoria ACT zaprezentowana w tej książce zmierza do przerostu formy nad treścią, a niektóre motywy można by wytłumaczyć w prostszy sposób, nie ubierając ich w specjalistyczne pojęcia. Zabrakło mi też większej liczby przykładów klinicznych z praktyki autora. W książce pojawiają się co prawda liczne transkrypcje z terapii, jednak są one tylko ilustracją do omawianej akurat teorii. Ja chciałabym dowiedzieć się więcej o tym, jak wygląda cały proces ACT na przykładzie konkretnych osób.
Te nieliczne zarzuty nie wpłynęły jednak na moje ogólne pozytywne wrażenie zarówno o książce, jak i o terapii. Metoda pracy w oparciu o ACT wydaje się być sensowna i obiecująca. Techniki związane z uważnością i zaangażowanym działaniem w oparciu o wartości mogą być niezwykle cennym uzupełnieniem klasycznej terapii poznawczo-behawioralnej. Terapie trzeciej fali intensywnie się rozwijają, a ich skuteczność potwierdzana jest licznymi badaniami, nie można więc przejść obok nich obojętnie.

Katarzyna Bajkowska

Studenckie Koło Naukowe Psychoterapii DIALOG
Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego
ul. Stawki 5/7, 00-183 Warszawa
logotyp